Miniflebektomia — chirurgiczne usuwanie żylaków

Na czym polega miniflebektomia

Miniflebektomia polega na usunięciu poszerzonych żył podskórnych — żylaków, które uwidaczniają się na powierzchni nóg w pozycji stojącej — przez punktowe nacięcia skóry o długości około 2–3 mm. Przez każde z nacięć lekarz wprowadza specjalny haczyk Müllera, delikatnie wydobywa na zewnątrz fragment żylakowato zmienionej żyły, a następnie usuwa go w całości lub podwiązuje.

Tak małe nacięcia nie wymagają zakładania szwów chirurgicznych. Skórę zamyka się sterylnymi plasterkami zaprojektowanymi specjalnie do zaopatrywania drobnych nacięć (steri-strips), które usuwa się po około 4 dniach. Dzięki temu zabieg ma charakter kosmetyczny — po zagojeniu ślady po nacięciach są zwykle ledwo widoczne, a z czasem stają się praktycznie niedostrzegalne.

Cały zabieg odbywa się w gabinecie zabiegowym Gdańskiej Kliniki Flebologii, bez konieczności pobytu w szpitalu, i trwa na ogół 45–60 minut. Wykonywany jest w pozycji leżącej, w znieczuleniu miejscowym.

Przebieg zabiegu krok po kroku

1. Oznaczenie żylaków w pozycji stojącej

Żylaki, doskonale widoczne w pozycji stojącej, bardzo często „znikają”, gdy pacjent położy się na stole zabiegowym. Dlatego tuż przed rozpoczęciem procedury, jeszcze w pozycji stojącej, lekarz precyzyjnie obrysowuje żylaki markerem na skórze. Kiedy pacjent kładzie się na stole, obrysowane obszary pozwalają z dużą dokładnością zlokalizować żyły wymagające usunięcia. Zaznaczenia zmywają się po około 3–4 kąpielach, nie pozostawiając żadnego śladu na skórze.

2. Znieczulenie miejscowe

Po ułożeniu na stole zabiegowym skóra nogi jest odkażana, a pole zabiegowe obkładane jałowymi, jednorazowymi serwetami. Następnie lekarz wykonuje znieczulenie miejscowe — jego przebieg opisujemy szczegółowo w osobnej sekcji poniżej. Do właściwego etapu zabiegu przechodzi się dopiero po potwierdzeniu pełnej skuteczności znieczulenia.

3. Kosmetyczne wycięcie żył

W miejscach wcześniej zaznaczonych skóra jest nakłuwana specjalnym ostrzem tak, aby uzyskać dostęp do żylaka bez wykonywania szerokiego cięcia. Przy użyciu haczyka Müllera żylaki są wydobywane na zewnątrz i usuwane lub podwiązywane. Nacięcia zakleja się plasterkami steri-strips — bez szwów chirurgicznych.

4. Założenie pończochy uciskowej

Bezpośrednio po zaklejeniu nacięć, jeszcze na stole zabiegowym, na operowaną nogę zakładana jest pończocha o drugiej klasie ucisku. Kompresjoterapia to bardzo ważny element profilaktyki zakrzepicy żylnej i wspomagania gojenia — pończochę należy nosić przez tydzień od zabiegu, w ciągu dnia, od rana do wieczora. Na zabieg trzeba przyjść z własną pończochą; warto wybrać wyrób dobrej jakości (np. Sigvaris lub Thuasne), którego wyższa cena jest rekompensowana dłuższym czasem użytkowania. Praktyczne wskazówki znajdziesz na stronie przygotowanie do zabiegu.

Znieczulenie miejscowe — jak przebiega

Miniflebektomia jest wykonywana wyłącznie w znieczuleniu miejscowym — nie ma potrzeby narkozy ani znieczulenia przewodowego, dzięki czemu pacjent pozostaje przytomny, a po zabiegu szybko wraca do pełnej sprawności.

Znieczulenie polega na wstrzyknięciu środka znieczulającego cienką igłą w skórę wzdłuż zaznaczonych wcześniej żylaków. Wstrzykiwaniu może towarzyszyć przejściowe uczucie pieczenia, które ustępuje maksymalnie po 30 sekundach. Znieczulona okolica staje się odrętwiała i czucie bólu zostaje całkowicie zniesione.

Warto wiedzieć, że znieczulenie miejscowe znosi ból, ale nie wyłącza czucia dotyku i pociągania. W trakcie nacinania skóry można więc odczuwać ucisk porównywalny do naciśnięcia skóry palcem, a w momencie wydobywania żylaków — delikatne pociąganie. Nie są to doznania bólowe. Przeważająca większość pacjentów jest po zabiegu zaskoczona tym, że cała procedura przebiegła bez istotnego dyskomfortu.

Lekarz rozpoczyna usuwanie żylaków dopiero po sprawdzeniu, że znieczulenie w pełni zadziałało. Jeżeli w trakcie zabiegu jakiekolwiek miejsce okaże się niedostatecznie znieczulone, dawkę środka można na bieżąco uzupełnić.

Kiedy miniflebektomia wystarczy, a kiedy łączy się ją z innymi zabiegami

O tym, czy miniflebektomia może być jedyną formą leczenia, decyduje wynik badania USG Doppler żył, które oceniamy w klinice aparatem GE Logiq S8. Kluczowe jest ustalenie, czy żyły pniowe — żyła odpiszczelowa i żyła odstrzałkowa — są wydolne.

Jeżeli pnie żylne są wydolne, miniflebektomia może być stosowana jako samodzielna i ostateczna metoda usunięcia żylaków. Usuwa się wówczas wyłącznie widoczne, poszerzone żyły podskórne, a przyczynowe leczenie pni nie jest potrzebne.

Jeżeli pnie żylne są niewydolne, sama miniflebektomia w przeważającej większości przypadków nie wystarczy do wyleczenia niewydolności żylnej — żylaki będą nawracać, bo ich źródło (refluks w pniu żylnym) pozostanie nieusunięte. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności zamyka się niewydolny pień żylny zabiegiem wewnątrzżylnym, takim jak laserowe zamykanie żył (EVLT), radioablacja, klejenie żylaków VenaBlock czy Flebogrif, a miniflebektomię wykonuje się jako uzupełnienie. Takie połączenie jest zgodne z aktualnymi wytycznymi ESVS dotyczącymi leczenia przewlekłej choroby żylnej.

Co istotne, zabiegi te wykonuje się jednoczasowo, podczas jednej wizyty — miniflebektomia jest zwykle ostatnim etapem procedury. Pacjent nie musi więc przychodzić na dwa osobne zabiegi.

Rekonwalescencja i efekty

Rekonwalescencja po miniflebektomii jest krótka. Wypisanie z kliniki następuje około 30 minut po zabiegu, a już następnego dnia pacjent może normalnie funkcjonować, łącznie z powrotem do aktywności zawodowej. Większość chorych nie odczuwa istotnych dolegliwości bólowych; czasami w 1.–3. dobie po zabiegu może pojawić się umiarkowany dyskomfort, a tkliwość w miejscach nacięć (bolesność przy mocnym dotyku) może utrzymywać się przez około 5 dni.

Do zagojenia ran i zakończenia procesu leczenia potrzeba zwykle 10–14 dni. Plasterki steri-strips usuwa się po około 4 dniach, a pończochę uciskową nosi się przez tydzień w ciągu dnia. Przez około tydzień od zabiegu wskazane jest powstrzymanie się od uprawiania sportu i intensywnego wysiłku fizycznego, aby nie zaburzyć wstępnego okresu gojenia. Zalecane jest natomiast zwykłe chodzenie — pobudza pompę mięśniową łydki, poprawia krążenie żylne i działa przeciwzakrzepowo.

Przy prawidłowej kwalifikacji i starannym przeprowadzeniu zabiegu efekty miniflebektomii są trwałe — raz usunięte żylaki nie odrastają. Trzeba jednak pamiętać, że zabieg nie zmienia indywidualnej, często dziedzicznej skłonności do choroby żylnej: z biegiem lat mogą tworzyć się nowe zmiany w innych żyłach. Dlatego po leczeniu warto pozostać pod okresową kontrolą flebologiczną z badaniem USG Doppler.

Możliwe powikłania miniflebektomii

Miniflebektomia jest zabiegiem małoinwazyjnym i bezpiecznym, a poważne powikłania zdarzają się rzadko. Rzetelna informacja wymaga jednak omówienia wszystkich możliwych następstw — także tych łagodnych i przemijających.

Częste, łagodne i przejściowe:

• krwiaki i zasinienia w okolicy nacięć i wzdłuż przebiegu usuniętych żył — wchłaniają się samoistnie w ciągu kilku tygodni,
• przejściowy obrzęk operowanej okolicy,
• tkliwość miejsc nacięć (bolesność przy mocnym dotykaniu) utrzymująca się zwykle około 5 dni.

Rzadkie:

• przebarwienia skóry w miejscach po usuniętych żylakach, zwykle blednące z czasem,
• zakrzepica żylna — ryzyko ograniczane przez pończochę uciskową i wczesne uruchomienie po zabiegu,
• zakażenie rany lub opóźnione gojenie,
• przejściowe zaburzenia czucia skóry (mrowienie, drętwienie niewielkiego obszaru) przy podrażnieniu drobnych nerwów skórnych przebiegających w sąsiedztwie usuwanych żył — w większości przypadków ustępują samoistnie.

Ryzyko powikłań minimalizuje staranna kwalifikacja na podstawie badania USG Doppler, jałowa technika zabiegu, kompresjoterapia oraz przestrzeganie zaleceń pozabiegowych. W razie nasilonego bólu, narastającego obrzęku, zaczerwienienia lub gorączki po zabiegu należy skontaktować się z kliniką.

Wskazania i przeciwwskazania

Wskazania do miniflebektomii:

• żylaki kończyn dolnych o wielkości niepozwalającej na przeprowadzenie skleroterapii,
• żylaki widoczne i wyczuwalne w pozycji stojącej, przy wydolnych pniach żylnych — jako leczenie samodzielne,
• żylaki towarzyszące niewydolności pni żylnych — jako uzupełnienie zabiegu wewnątrzżylnego (laser, radioablacja, VenaBlock, Flebogrif),
• w niektórych przypadkach żylaki resztkowe lub nawrotowe po wcześniejszych operacjach żył.

Przeciwwskazania:

• róża, zapalenie tkanki podskórnej lub inna ostra infekcja,
• ciąża,
• ostra zakrzepica żylna,
• poważne, niewyrównane choroby przewlekłe,
• unieruchomienie, niezdolność do samodzielnego poruszania się,
• zaawansowana miażdżyca tętnic kończyn dolnych.

O kwalifikacji do zabiegu zawsze decyduje lekarz po konsultacji flebologicznej z badaniem USG Doppler żył, które można wykonać na miejscu w klinice — zapraszamy do zapoznania się z naszym zespołem.