USG Doppler tętnic — Gdańsk

USG Doppler tętnic szyjnych i domózgowych — profilaktyka udaru

Tętnice szyjne i kręgowe (nazywane łącznie tętnicami domózgowymi) doprowadzają krew do mózgu. Miażdżyca może powodować ich stopniowe zwężanie, które długo nie daje objawów — a istotne zwężenie tętnicy szyjnej jest jedną z możliwych do wykrycia i leczenia przyczyn udaru niedokrwiennego mózgu. USG Doppler pozwala ocenić ścianę naczynia, blaszki miażdżycowe oraz zmierzyć prędkości przepływu, na podstawie których określa się stopień zwężenia.

Kto powinien się zbadać

• osoby z szumami usznymi, zawrotami głowy lub zaburzeniami równowagi,
• osoby po przebytym epizodzie TIA (przemijające niedokrwienie mózgu — krótkotrwałe zaburzenia mowy, widzenia, niedowład lub drętwienie połowy ciała),
• pacjenci po udarze mózgu — w ramach diagnostyki przyczyny i kontroli,
• osoby z rozpoznaną miażdżycą w innych obszarach: po zawale serca, ze zwężeniami tętnic kończyn dolnych,
• osoby z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub wysokim cholesterolem,
• palacze tytoniu — obecni i byli,
• osoby po 60. roku życia, zwłaszcza gdy występuje kilka czynników ryzyka jednocześnie.

Badanie nadaje się także do okresowej kontroli już wykrytych zwężeń — częstość kontroli ustala lekarz w zależności od stopnia zwężenia i profilu ryzyka.

USG Doppler tętnic kończyn dolnych

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych (przewlekłe niedokrwienie kończyn) najczęściej objawia się tzw. chromaniem przestankowym: bólem łydek, ud lub pośladków pojawiającym się podczas chodzenia i ustępującym po krótkim odpoczynku. Dystans, po którym pojawia się ból, z czasem może się skracać. Inne sygnały ostrzegawcze to uczucie zimnych stóp, bladość lub zasinienie skóry, słabnące owłosienie podudzi, trudno gojące się rany na stopach oraz bóle spoczynkowe nasilające się w nocy.

Badanie dopplerowskie pozwala zlokalizować zwężenia i niedrożności od pachwiny aż po stopę. Jest podstawowym badaniem obrazowym przy podejrzeniu miażdżycy kończyn — to od niego zaczyna się planowanie leczenia.

Wskazania do badania

• ból łydek lub ud przy chodzeniu, ustępujący po odpoczynku (chromanie przestankowe),
• cukrzyca — szczególnie przy zmianach na stopach lub podejrzeniu zespołu stopy cukrzycowej,
• niegojące się rany i owrzodzenia stóp lub podudzi,
• wyczuwalnie słabsze tętno na stopach, chłodna i blada stopa,
• rozpoznana miażdżyca w innych tętnicach (serce, tętnice szyjne),
• palenie tytoniu, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe.

Ból i obrzęk nóg częściej wynikają z chorób żył niż tętnic — jeśli nie masz pewności, które badanie jest właściwe, przeczytaj o USG Doppler żył kończyn dolnych lub opisz objawy przy rejestracji.

USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych

Aorta brzuszna to największa tętnica organizmu. Jej najgroźniejszą chorobą jest tętniak — poszerzenie ściany naczynia, które zwykle rośnie powoli i przez lata nie daje żadnych objawów, a wykrywane bywa przypadkowo. Pęknięcie tętniaka aorty brzusznej stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, dlatego tak ważne jest wykrycie poszerzenia odpowiednio wcześnie, gdy można je bezpiecznie obserwować lub planowo leczyć.

USG jest podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku tętniaka aorty brzusznej. Zgodnie z wytycznymi towarzystw chirurgii naczyniowej badanie przesiewowe zaleca się szczególnie:

• mężczyznom po 65. roku życia,
• osobom palącym lub z wieloletnią historią palenia,
• osobom, u których tętniak aorty wystąpił u rodziców lub rodzeństwa.

Podczas badania oceniamy średnicę aorty na całym przebiegu w jamie brzusznej oraz tętnice biodrowe. Jeśli poszerzenie zostanie wykryte, lekarz od razu omawia jego znaczenie i ustala plan: harmonogram kontroli albo — przy większych tętniakach — dalszą diagnostykę i kierunek leczenia. To obszar szczególnie bliski naszej klinice: dr n. med. Łukasz Znaniecki obronił doktorat poświęcony chirurgii wewnątrznaczyniowej aorty i na co dzień leczy chorych z tętniakami w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku.

Jak przebiega badanie

USG Doppler tętnic jest badaniem nieinwazyjnym i bezbolesnym. Pacjent leży na kozetce, lekarz nakłada na skórę żel i przesuwa głowicę ultrasonograficzną wzdłuż badanych naczyń, oceniając obraz tętnic oraz zapis przepływu krwi. Całość trwa zwykle od 15 do 30 minut, w zależności od badanego obszaru i znalezionych zmian.

Przygotowanie:

• tętnice szyjne i domózgowe — bez przygotowania; warto jedynie założyć ubranie odsłaniające szyję,
• tętnice kończyn dolnych — bez przygotowania,
• aorta brzuszna i tętnice biodrowe — prosimy przyjść na czczo (około 6 godzin bez jedzenia); gaz jelitowy utrudnia obrazowanie aorty, dlatego dzień wcześniej warto unikać potraw wzdymających i napojów gazowanych. Leki przyjmowane na stałe należy zażyć normalnie, popijając wodą.

Badania wykonujemy na aparacie GE Logiq S8. Na wizytę warto zabrać wcześniejsze wyniki badań obrazowych i listę leków. Wynik z omówieniem otrzymasz bezpośrednio po badaniu. Sprawdź też, jak do nas dojechać i gdzie zaparkować.

Dlaczego badanie wykonuje chirurg naczyniowy

W wielu pracowniach USG badanie dopplerowskie wykonuje radiolog, a pacjent z samym opisem trafia dopiero do kolejnego specjalisty, który zaplanuje leczenie. U nas ta droga jest krótsza: badanie wykonuje specjalista chirurgii naczyniowej — lekarz, który na co dzień leczy choroby tętnic i wie, jakie znaczenie kliniczne ma każdy element obrazu.

Co to oznacza w praktyce:

• interpretacja od ręki — jeszcze w trakcie wizyty dowiesz się, co oznacza wynik i czy zmiany wymagają leczenia,
• plan postępowania na tej samej wizycie — zalecenia dotyczące leków i czynników ryzyka, harmonogram badań kontrolnych, a w razie potrzeby skierowanie na dalszą diagnostykę lub kwalifikacja do leczenia zabiegowego,
• bez odsyłania — nie wychodzisz z samym opisem badania i pytaniem „co dalej?”; konsultacja chirurga naczyniowego jest częścią wizyty,
• spójna ocena żył i tętnic — gdy objawy są niejednoznaczne, ten sam lekarz oceni oba układy naczyniowe i wskaże przyczynę dolegliwości.

Odpowiedzi na najczęstsze pytania pacjentów znajdziesz także w naszym FAQ.